گلوکوم مرگ بی صدای بینایی
آب سیاه «گلوکوم» بیماری خاموش و خطرناک چشمی با احتمال نابینایی است که مهمترین علت ثابت شده در بروز آن علاوه بر افزایش سن، برخی داروهایی است که برای درمان سردردهای میگرنی مصرف میشوند.
آب سیاه در اثر افزایش شدید فشار زجاجیه «مایع درون چشم» بروز میکند و میتواند به بینایی فرد مبتلا، به صورت ماندگار آسیب برساند و حتی در صورت عدم درمان به موقع ممکن است منجر به نابینایی شود.
این بیماری با علامت خاصی همراه نیست از این رو به آن بیماری خاموش چشم گفته میشود و معمولا افراد زمانی متوجه میشوند و به پزشک مراجعه میکنند که بیماری پیشرفت کرده است.
یکی از دلایل تشخیص دیرهنگام این بیماری، وابستگی آن به سن است؛ افراد میانسال مشکلات بینایی خود را به خاطر بالارفتن سن، طبیعی میدانند و به همین دلیل به موقع به پزشک مراجعه نکرده و از بیماری خود مطلع نمیشوند.
آمارها نشان میدهند تا سال 2014 میلادی بیش از 60 میلیون نفر به این بیماری مبتلا بودند و درحال حاضر 8.5 میلیون نفر در سطح جهان به علت بیماری گلوکوم نابینا هستند.
آب سیاه، به عنوان نخستین علت شایع نابینایی غیرقابل برگشت و دومین علت نابینایی در دنیا شناخته شده است و آمارها نشان میدهد که در ایران نیز حدود 850 هزار نفر مبتلا به این بیماری هستند که 650 هزار نفر آنها از بیماری خود آگاهی ندارند.
طبق آمار ارایه شده، در حال حاضر حدود 50 میلیون نابینا در سراسر جهان وجود دارد و پیش بینی میشود تا سال 2020 میلادی این تعداد به 90 میلیون نفر برسد.
این آمار همچنین نشان میدهد که هشت دهم تا 1.2 درصد جمعیت کشورهای درحال توسعه از اختلالات بینایی رنج میبرند این درحالی است که این نسبت در کشورهای پیشرفته نظیر آمریکا حدود نیم در صد است.
50 درصد نابینایان جهان در اثر بیماری آب مروارید (کاتاراکت) و 50 درصد بعدی در اثر بیماری آب سیاه «گلوکوم»، تراخم، انکوسرکا «کوری رودخانه» و مشکلات دوران کودکی نابینا شدهاند.
* بررسی عوامل بروز گلوکوم
عامل اصلی ابتلا به این بیماری ناشی از وراثت و عوامل ژنتیکی است اما به گفته پزشکان مصرف برخی داروهای میگرنی و مصرف طولانی مدت کورتون از طریق خوراکی، تزریقی، پوستی و استنشاقی و به خصوص قطرههای چشمی که معمولا برای درمان آلرژی و حساسیت چشمی تجویز میشوند، میتواند در افراد مستعد بیماری آب سیاه را ایجاد کند.
علاوه بر این گفته شده که بیماریهای قلبی عروقی، دیابت، داروهای آرام بخش و آنتی هیستامین ها نیز در بروز این بیماری موثر هستند که در ادامه به برخی از آنها با جزییات بیشتری اشاره میکنیم.
1. بیماری های قلبی
افرادی که جراحیهای قلب باز کردهاند، ممکن است تغییراتی در بافت چشم و عصبهای آنها ایجاد شود که با علائم بیماری گلوکوم شباهت داشته باشد اما به طور کلی بیماریهای قلبی چندان تاثیری در ابتلا به گلوکوم ندارند.
فشار خون بالا یا فشار خون پائین نیز تاثیری در ابتلا به بیماری گلوکوم ندارد اما ممکن است تغییراتی در عصب بینایی مبتلایان به گلوکوم ایجاد کند که سبب تشدید علائم بیماری گلوکوم در آنها شود.
2. دیابت
بیماران دیابتی که از قرص یا انسولین استفاده میکنند، با احتمال بیشتری در ابتلا به گلوکوم مواجهاند یا اگر بیماری گلوکوم داشته باشند، دیابت میتواند سبب افزایش شدت بیماری و سرعت پیشرفت آن شود.
گاهی ممکن است دیابت بیماریهایی در شبکیه ایجاد کند که منجر به خونریزی یا جداشدگی شبکیه شود؛ به طور ثانویه افرادی که به دلیل دیابت با این عوارض روبه رو میشوند، ممکن است دچار آب سیاه یا گلوکوم نیز بشوند.
ارتباط نسبی بین افرادی که دیابت و گلوکوم دارند، وجود دارد اما دیابت به تنهایی عامل بروز گلوکوم نیست؛ با این حال مبتلایان به دیابت باید از نظر فشار داخل چشمی نیز به صورت دورهای بررسی شوند.
3. داروهای آرام بخش و آنتی هیستامینها
افرادی که داروهای آرام بخش یا آنتی هیستامین مصرف میکنند، در برخی موارد خاص ممکن است دچار بیماری گلوکوم شوند اما درصد آنها بسیار کم است؛ بنابراین به بیماران مبتلا به گلوکوم توصیه می شود که از این داروها استفاده نکنند.
به طور کلی این موارد، عامل ایجادکننده بیماری گلوکوم نیستند اما میتوانند عامل تشدیدکننده این بیماری محسوب شوند.
4. داروهای میگرنی
دو نوع داروی خاص میگرن که به صورت نادر هم استفاده میشوند، سبب بروز گلوکوم در مصرف کنندگان این داروها میشوند.
البته نمیتوان گفت که همه داروهای میگرن این خاصیت دارند و در مورد آن دو دارو نیز باید احتمال خطر بروز بیماری گلوکوم به عنوان عوارض مصرف این داروها به مبتلایان به میگرن که از این داروها استفاده میکنند، گفته شود.
