كنژنكتيويت يا التهاب ملتحمه (Conjunctivitis)

ملتحمه (Conjunctiva) غشاء نازك و شفافي است كه روي سفيدي چشم (صلبيه) و سطح داخلي پلك ها را پوشانده است. كنژنكتيويت التهاب اين غشاء است كه بدلايل عفوني و يا غير عفوني رخ مي دهد.

انواع كنژنكتيويت
از ميان انواع غير عفوني، شايع ترين نوع كنژنكتيويت نوع حساسيتي يا آلرژيك است. اين مشكل در افرادي كه حساسيت فصلي دارند نيز ديده مي شود و ممكن است بر اثر حساسيت به موادي از قبيل مواد آرايشي، عطر و يا داروها نيز رخ دهد. اين نوع از كنژنكتيويت مسري نيست.

نوع عفوني كنژنكتيويت بر دو نوع است. نوع ويروسي كه عامل بيماري ويروس بوده و معمولا با يك سرما سرماخوردگي و گلو درد همراه است. نوع دوم يا كنژنكتيويت ناشي از باكتري (باكتريال) معمولا بر اثر آلودگي با باكتري هايي نظير استافيلوكك و استرپتوكك ايجاد مي شود و شدت آن به نوع و گونه باكتري بستگي دارد.
 


 

علائم و نشانه هاي كنژنكتيويت
بارزترين علامت كنژنكتيويت قرمزي چشم بر اثر التهاب است. علائم انواع كنژنكتيويت را مي توان بصورت زير خلاصه كرد:

  • كنژنكتيويت آلرژيك: هر دو چشم را درگير كرده و سبب خارش و قرمزي همراه با اشك ريزش و تورم پلك ها مي شود. بيمار ممكن است بدليل حساسيت آبريزش بيني هم داشته باشد.
  • كنژنكتيويت ويروسي: معمولا با درگيري يك چشم شروع شده و ممكن است در ادامه چشم ديگر را نيز درگير كند. علائم ديگر شامل اشك ريزش شديد، ترشح آبكي و قرمزي چشم هستند.
  • كنژنكتيويت باكتريال (ميكروبي)هر دو چشم را درگير كرده و سبب ترشح غليظ مي شود كه ممكن است بخصوص هنگام بيدار شدن از خواب سبب چسبيدن پلك ها به هم شود. علائم ديگر عبارتند از: تورم ملتحمه، قرمزي و اشك ريزش. اين نوع از كنژنكتيويت معمولاً ابتدا يك چشم را درگير مي كند ولي به سادگي به چشم ديگر منتقل مي شود.

 

تشخيص كنژنكتيويت

 كنژنكتيويت معمولا در يك معاينه ساده چشم پزشكي با استفاده از Slit Lamp تشخيص داده مي شود. در بعضي از موارد چشم پزشك ممكن است براي تشخيص نوع باكتري عامل كنژنكتيويت ترشحات چشم را براي كشت به آزمايشگاه بفرستد.

 

درمان كنژنكتيويت يا التهاب ملتحمه :

از آنجا كه انواع ويروسي و باكتريال كنژنكتيويت مسري بوده و به راحتي منتقل مي شوند، پيشگيري نقش بسيار مهمي در جلوگيري از انتقال آلودگي به چشم ديگر بيمار و نيز افراد ديگر دارد. براي پيشگيري مؤثر توجه به نكات زير لازم است:

  • شستشوي مرتب دستها و خودداري از ماليدن چشم. آلودگي در بسياري از موارد بر اثر خاراندن چشم درگير و انتقال از طريق دست آلوده اتفاق مي افتد.
  • استفاده نكردن از حوله مشترك
  • استفاده نكردن از لوازم آرايشي مشترك نظير خط چشم، سايه چشم و ...
  • استفاده نكردن از قطره هاي چشمي مشترك
  • شنا نكردن (بعضي از باكتري ها مي توانند از طريق آب منتقل شوند)
  • ضد عفوني كردن ميز و پيشخوان محل كار يا آشپزخانه منزل
  • خودداري از دست دادن با ديگران
  • عدم استفاده مجدد از دستمال جهت پاك كردن چشم. بهتر است از دستمال كاغذي و بصورت يك بار مصرف استفاده شود.

درمان كنژنكتيويت

 

  • كنژنكتيويت آلرژيك: كمپرس سرد و استفاده از اشك مصنوعي در موارد خفيف كمك كننده است. در موارد شديدتر از داروهاي ضد التهابي غير استروئيدي و آنتي هيستامين ممكن است استفاده شود. در بعضي از بيماراني كه دائما كنژنكتيويت آلرژيك دارند ممكن است از قطره هاي استروئيدي نيز استفاده شود.
  • كنژنكتيويت ويروسينوع ويروسي بيماري مانند سرماخوردگي درمان خاصي ندارد و معمولا براي آن داروي خاصي تجويز نمي شود ولي علائم بيماري را مي توان با استفاده از كمپرس سرد و اشك مصنوعي تخفيف داد. در موارد خيلي شديد نيز مي توان از قطره هاي استروئيدي براي كاهش التهاب استفاده كرد. كنژنكتيويت ويروسي معمولا ظرف سه هفته بهبود مي يابد.
  • كنژنكتيويت باكتريالمعمولا با استفاده از قطره ها يا پماد هاي آنتي بيوتيك درمان مي شود.

 

نكته آخر
هر چند كنژنكتيويت معمولاً عفونتي خفيف بوده و مشكل چنداني ايجاد نمي كند ولي گاهي ممكن است شدت يافته و منجر به مشكلات جدي تري شود بنابراين توصيه مي شود در صورت بروز علائم حتماً به چشم پزشك مراجعه كنيد.