معرفی و درمان بیماری کاتاراکت یا آب مروارید

افزایش سن همواره با نشان هایی مانند سفید شدن موها، چین و چروک صورت و البته ابتلا به برخی بیماری ها ظاهر می شود. بیماری آب مروارید (کاتاراکت) از مهمترین این موارد به شمار می رود. آب مروارید اثرات گوناگونی روی دستگاه بینایی می گذارد و در صورت عدم درمان به نابینایی منجر می شود.

بی تردید ورود به دوره میانسالی می تواند مقدمه ای برای استقبال از بیماری آب مروارید (کاتاراکت) باشد. این عارضه به طور معمول با افزایش سن ظاهر می شود هر چند که اشعه ماورای بنفش خورشید، ضربه های چشمی، التهاب ها، روماتیسم، مصرف برخی داروها و علل مادرزادی در ابتلا به آن نقش داشته و مصرف دخانیات اثری به مراتب بیشتر دارد.

برای بیشتر افراد محدوده سنی 65 تا 70 سال به عنوان زمان میانگین ابتلا به این بیماری در نظر گرفته شده و احتمال بروز آن تا 50 درصد پیش بینی می شود اما از سن 70 سالگی و بالاتر این احتمال تا 75 درصد افزایش یافته و شدت می گیرد

از نگاه چشم پزشکی آب مروارید (کاتاراکت) بیماری ناشی از پیرشدن عدسی چشم است. در این حالت گروهی از عوامل پاتالوژیکی و تغییرات بافتی که در سلول ها ایجاد می شود دست به دست هم داده تا این عارضه به تدریج ظاهر شود. در اثر این پدیده پروتئین موجود در لنز چشم به تدریج جمع شده و تغییر ایجاد می کند. فشرده شدن عدسی موجب تغییراتی در قدرت آن شده و بیمار به سرعت نزدیک بین و گاهی دوربین می شود.

بروشور کاتاراکت (آب مروارید)

بروشور فمتوکاتاراکت

آب مروارید (کاتاراکت) به کدورت عدسی چشم گفته می شود که بر میزان بینایی تأثیر می گذارد.

 

علل ابتلا به آب مروارید (کاتاراکت)

* افزایش سن

* بیماری های سیستمیک مانند دیابت

* مصرف سیگار

* استفاده درازمدت از برخی داروها مانند کورتون

* ضربه به چشم

* قرار گرفتن طولانی مدت، در معرض نور خورشید یا اشعه ایکس

 

علائم شایع ابتلا به آب مروارید (کاتاراکت)

* تاری دید

* کاهش میزان بینایی در شب یا در نور شدید

* اختلال در رانندگی به خصوص در شب

* تغییر در دید رنگی

* دوبینی

 

 

روش تشخیص آب مروارید (کاتاراکت)

* بررسی قدرت بینایی

* بررسی ساختمان چشم

توجه: ممکن است چشم پزشک، آزمایشات دیگری را جهت بررسی های بیشتر توصیه کند.

تنها درمان قطعی آب مروارید (کاتاراکت)، جراحی می باشد؛ این عمل یکی از رایج ترین اعمال جراحی در دنیا می باشد، عوارض بعد از عمل آن بسیار نادر است و احتمال عود بعد از عمل وجود ندارد.

باید توجه داشت عمل جراحی آب مروارید (کاتاراکت) به صورت برداشتن عدسی کدر شده و جایگزینی عدسی مصنوعی مناسب می باشد؛ امروزه روش ارجح جراحی، نوع خارج کپسولی می باشد.

زمان انجام عمل جراحی، بستگی به شرایط فردی و شغلی بیمار دارد، ولی به طور معمول هنگامی توصیه می شود که موجب اختلال در انجام کارهای روزمره از قبیل رانندگی، مطالعه و... شود.

توجه: در آب مروارید (کاتاراکت) دوطرفه، بین عمل جراحی دوچشم باید حداقل چهار تا هشت هفته فاصله باشد.

توجه: عمل جراحی آب مروارید (کاتاراکت) یک عمل اورژانس نیست و نیاز به بستری قبل از عمل ندارد.

 

درمان های موقتی آب مروارید (کاتاراکت)

 تغییر نمره عینک، استفاده از عینک های  دوکانونی یا عدسی های ذره بین.

 

 

* استفاده از قطره های چشمی آنتی بیوتیکی یک تا دو روز قبل از جراحی

* ادامه مصرف داروهایی مانند داروهای کاهنده فشارخون با نظر پزشک مربوطه

* عدم صرف غذا از 12 ساعت قبل از عمل جراحی

* حضور یکی از دوستان یا بستگان در روز عمل، همراه بیمار

 

علائم شایع بعد از جراحی

توجه: پدیدار شدن هر یک از علائم زیر بلافاصله بعد از عمل جراحی طبیعی است

* تاری دید

* حساسیت به نور خیره کننده

* اشک ریزش، خارش و قرمزی چشم ها

* احساس جسم خارجی در چشم

* هاله اطراف نور در شب

* حالت مگس پران

* در روشهای رایج جراحی آب مروارید (کاتاراکت) نیاز به محدودیت حرکتی نیست، مگر اینکه بیمار شرایط ویژه ای داشته باشد که در این صورت پزشک توصیه های لازم  را به بیمار خواهد داد.

* مصرف قطره های چشمی ضد التهاب  و آنتی بیوتیک با دستور پزشک.

* بهتر است تا چند هفته بعد از عمل جراحی به تعویق بیفتد؛ زیرا در این مدت نمره چشم بیمار در حال تغییر می باشد.

توجه: معاینه چشم  24ساعت بعد از عمل جراحی کاتاراکت بسیار ضروری است. در این خصوص چشم پزشک و تیم درمانی اطلاعات بیشتر را در اختیار بیماران قرار می دهند.  

نکاتی که در زیر این متن آمده است را با وضعیت خود تطبیق دهید و مواردی که در مورد شما صدق می کند را علامت بزنید؛ در صورتی که به اکثر سؤالات زیر پاسخ مثبت دادید، به احتمال زیاد مبتلا به کاتاراکت هستید و باید در اسرع وقت معالجه شوید. فراموش نکنید تاخیر درمان کاتاراکت عواقب زیادی دارد و می تواند به نابینایی کامل یک یا هر دو چشم منجر شود.

1.  رانندگی یکی از کارهای روزمره من است، ولی تشعشع نورهای خیره کننده و خورشید و چراغ جلوی ماشین موجب آزار من می شود.

2. به دلیل عدم دید کافی قادر نیستم کار خود را به بهترین نحوه انجام دهم.

3. به دلیل عدم دید کافی قادر به انجام کارهای منزل نیستم.

4. به دلیل عدم دید کافی قادر به انجام کارهای مورد علاقه ام (از قبیل مطالعه، تماشای تلویزیون، خیاطی، تفریح و پیاده روی) نیستم.

5. همیشه از این که در دست انداز یا چاله ای سقوط کنم نگرانم.

6. به دلیل آب مروارید (کاتاراکت) نمی توانم به طور کامل مستقل باشم و همیشه به نوعی به دیگران وابسته ام.

7. عینک فعلی من قادر به بهبود بینایی من نیست.

8. کاهش میزان بینایی من به طور وسیعی موجب دردسر شده است.

البته لازم به ذکر است که این علائم ممکن است در سایر بیماری های چشم نیز وجود داشته باشد بنابراین در صورت ظهور این علائم حتماً جهت تشخیص قطعی به یک چشم پزشک مراجعه کنید.

تعجب نکنید! درست است که گفتیم آب مروارید (کاتاراکت) بیماری دوره سالمندی است اما می تواند در اثر عفونت هایی که در رحم مادر وجود دارد یا حتی تروماهای زایمان به فرزند منتقل شود. از نگاه چشم پزشکی این مسئله در گروه موارد شبه اورژانسی قرار می گیرد و می بایست خیلی سریع درباره این دسته از بیماران تصمیم گیری شود.

در صورتی که پزشک تشخیص دهد برای درمان آب مروارید کودک عمل جراحی لازم است و این کار انجام نشود احتمال لرزش چشم یا اختلال در بافت عصبی آن وجود دارد که در این وضعیت وقوع نابینایی دور از انتظار نیست.

همان طور که گفتیم آب مروارید (کاتاراکت) به علت افزایش سن در همه افراد اعم از زن یا مرد ظاهر می شود به همین دلیل نمی توان روش خاصی را برای پیشگیری توصیه کرد فقط می توان از سرعت مبتلا شدن به این بیماری تا حدودی کاست.

بهترین روش برای کنترل آب مروارید استفاده از عینک های آفتابی استاندارد به صورت مستمر و منظم است، هم چنین مصرف خوراکی های حاوی مس، آنتی اکسیدان و ویتامین ها به خصوص نوع C و D اهمیت دارند.