معرفی و درمان بیماری کاتاراکت یا آب مروارید

افزایش سن همواره با نشان هایی مانند سفید شدن موها، چین و چروک صورت و البته ابتلا به برخی بیماری ها ظاهر می شود. بیماری آب مروارید (کاتاراکت) از مهمترین این موارد به شمار می رود. آب مروارید اثرات گوناگونی روی دستگاه بینایی می گذارد و در صورت عدم درمان به نابینایی منجر می شود.

بی تردید ورود به دوره میانسالی می تواند مقدمه ای برای استقبال از بیماری آب مروارید (کاتاراکت) باشد. این عارضه به طور معمول با افزایش سن ظاهر می شود هر چند که اشعه ماورای بنفش خورشید، ضربه های چشمی، التهاب ها، روماتیسم، مصرف برخی داروها و علل مادرزادی در ابتلا به آن نقش داشته و مصرف دخانیات اثری به مراتب بیشتر دارد.

برای بیشتر افراد محدوده سنی 65 تا 70 سال به عنوان زمان میانگین ابتلا به این بیماری در نظر گرفته شده و احتمال بروز آن تا 50 درصد پیش بینی می شود اما از سن 70 سالگی و بالاتر این احتمال تا 75 درصد افزایش یافته و شدت می گیرد

از نگاه چشم پزشکی آب مروارید (کاتاراکت) بیماری ناشی از پیرشدن عدسی چشم است. در این حالت گروهی از عوامل پاتالوژیکی و تغییرات بافتی که در سلول ها ایجاد می شود دست به دست هم داده تا این عارضه به تدریج ظاهر شود. در اثر این پدیده پروتئین موجود در لنز چشم به تدریج جمع شده و تغییر ایجاد می کند. فشرده شدن عدسی موجب تغییراتی در قدرت آن شده و بیمار به سرعت نزدیک بین و گاهی دوربین می شود.

آب مروارید (کاتاراکت) به كدورت عدسي چشم گفته مي شود كه بر ميزان بينايي تأثير مي گذارد.

 

علل ابتلا به آب مروارید (کاتاراکت)

* افزایش سن

* بيماري هاي سيستميك مانند ديابت

* مصرف سیگار

* استفاده درازمدت از برخی داروها مانند كورتون

* ضربه به چشم

* قرار گرفتن طولاني مدت، در معرض نور خورشيد يا اشعه ايكس

 

علائم شایع ابتلا به آب مروارید (کاتاراکت)

* تاري ديد

* كاهش ميزان بينايي در شب يا در نور شديد

* اختلال در رانندگي به خصوص در شب

* تغيير در ديد رنگي

* دوبيني

 

 

روش تشخیص آب مروارید (کاتاراکت)

* بررسي قدرت بينايي

* بررسي ساختمان چشم

توجه: ممكن است چشم پزشك، آزمايشات ديگري را جهت بررسي هاي بيشتر توصيه كند.

تنها درمان قطعي آب مروارید (کاتاراکت)، جراحي مي باشد؛ اين عمل يکی از رایج ترين اعمال جراحی در دنيا می باشد، عوارض بعد از عمل آن بسيار نادر است و احتمال عود بعد از عمل وجود ندارد.

باید توجه داشت عمل جراحي آب مروارید (کاتاراکت) به صورت برداشتن عدسي كدر شده و جايگزيني عدسي مصنوعي مناسب مي باشد؛ امروزه روش ارجح جراحي، نوع خارج كپسولي مي باشد.

زمان انجام عمل جراحی، بستگی به شرايط فردی و شغلی بيمار دارد، ولی به طور معمول هنگامی توصيه می شود که موجب اختلال در انجام کارهای روزمره از قبيل رانندگی، مطالعه و... شود.

توجه: در آب مروارید (کاتاراکت) دوطرفه، بين عمل جراحی دوچشم بايد حداقل چهار تا هشت هفته فاصله باشد.

توجه: عمل جراحی آب مروارید (کاتاراکت) يک عمل اورژانس نيست و نياز به بستری قبل از عمل ندارد.

 

درمان های موقتی آب مروارید (کاتاراکت)

 تغيير نمره عينك، استفاده از عينك هاي  دوكانوني يا عدسي هاي ذره بين.

 

 

* استفاده از قطره هاي چشمي آنتي بيوتيكي يك تا دو روز قبل از جراحي

* ادامه مصرف داروهایی مانند داروهای کاهنده فشارخون با نظر پزشک مربوطه

* عدم صرف غذا از 12 ساعت قبل از عمل جراحی

* حضور يکی از دوستان يا بستگان در روز عمل، همراه بيمار

 

علائم شايع بعد از جراحي

توجه: پديدار شدن هر يک از علائم زير بلافاصله بعد از عمل جراحی طبيعی است

* تاري ديد

* حساسيت به نور خيره كننده

* اشك ريزش، خارش و قرمزي چشم ها

* احساس جسم خارجي در چشم

* هاله اطراف نور در شب

* حالت مگس پران

* در روشهای رايج جراحی آب مروارید (کاتاراکت) نياز به محدوديت حرکتی نيست، مگر اينکه بيمار شرايط ويژه ای داشته باشد که در اين صورت پزشک توصيه های لازم  را به بيمار خواهد داد.

* مصرف قطره هاي چشمي ضد التهاب  و آنتي بيوتيك با دستور پزشک.

* بهتر است تا چند هفته بعد از عمل جراحی به تعويق بيفتد؛ زيرا در اين مدت نمره چشم بيمار در حال تغيير می باشد.

توجه: معاینه چشم  24ساعت بعد از عمل جراحی کاتاراکت بسیار ضروری است. در این خصوص چشم پزشک و تیم درمانی اطلاعات بیشتر را در اختیار بیماران قرار می دهند.  

نكاتي كه در زیر این متن آمده است را با وضعيت خود تطبیق دهید و مواردي كه در مورد شما صدق مي كند را علامت بزنید؛ در صورتي كه به اكثر سؤالات زیر پاسخ مثبت دادید، به احتمال زياد مبتلا به كاتاراكت هستيد و باید در اسرع وقت معالجه شوید. فراموش نکنید تاخیر درمان کاتاراکت عواقب زیادی دارد و می تواند به نابینایی کامل یک یا هر دو چشم منجر شود.

1.  رانندگي يكي از كارهاي روزمره من است، ولي تشعشع نورهاي خيره كننده و خورشيد و چراغ جلوي ماشين موجب آزار من مي شود.

2. به دليل عدم ديد كافي قادر نيستم كار خود را به بهترين نحوه انجام دهم.

3. به دليل عدم ديد كافي قادر به انجام كارهاي منزل نيستم.

4. به دليل عدم ديد كافي قادر به انجام كارهاي مورد علاقه ام (از قبيل مطالعه، تماشاي تلويزيون، خياطي، تفريح و پياده روي) نيستم.

5. هميشه از اين كه در دست انداز يا چاله اي سقوط كنم نگرانم.

6. به دليل آب مروارید (کاتاراکت) نمي توانم به طور كامل مستقل باشم و هميشه به نوعي به ديگران وابسته ام.

7. عينك فعلي من قادر به بهبود بينايي من نيست.

8. کاهش ميزان بينايي من به طور وسيعي موجب دردسر شده است.

البته لازم به ذكر است كه اين علائم ممكن است در ساير بيماري هاي چشم نيز وجود داشته باشد بنابراين در صورت ظهور اين علائم حتماً جهت تشخيص قطعي به يك چشم پزشك مراجعه كنيد.

تعجب نکنید! درست است که گفتیم آب مروارید (کاتاراکت) بیماری دوره سالمندی است اما می تواند در اثر عفونت هایی که در رحم مادر وجود دارد یا حتی تروماهای زایمان به فرزند منتقل شود. از نگاه چشم پزشکی این مسئله در گروه موارد شبه اورژانسی قرار می گیرد و می بایست خیلی سریع درباره این دسته از بیماران تصمیم گیری شود.

در صورتی که پزشک تشخیص دهد برای درمان آب مروارید کودک عمل جراحی لازم است و این کار انجام نشود احتمال لرزش چشم یا اختلال در بافت عصبی آن وجود دارد که در این وضعیت وقوع نابینایی دور از انتظار نیست.

همان طور که گفتیم آب مروارید (کاتاراکت) به علت افزایش سن در همه افراد اعم از زن یا مرد ظاهر می شود به همین دلیل نمی توان روش خاصی را برای پیشگیری توصیه کرد فقط می توان از سرعت مبتلا شدن به این بیماری تا حدودی کاست.

بهترین روش برای کنترل آب مروارید استفاده از عینک های آفتابی استاندارد به صورت مستمر و منظم است، هم چنین مصرف خوراکی های حاوی مس، آنتی اکسیدان و ویتامین ها به خصوص نوع C و D اهمیت دارند.