معرفی عمل جراحی عیب انکساری با لازک و PRK

لازک و PRK یکی دیگر از روش‌های متداول‌ برای درمان عیب انکساری و درمان آستیگماتیسم، نزدیک‌بینی و دوربینی در سراسر دنیاست؛ مهمترین تفاوت این روش با لیزیک به محل تابش اشعه لیزر اکسایمر روی قرنیه مربوط می‌شود. در لیزیک اشعه لیزر پس از لایه برداری از سطح قرنیه به سطح جدید اصابت می‌کند و عمل تراش صورت می‌گیرد؛ در حالی‌که در عمل لازک اشعه بدون لایه برداری از قرنیه و تنها پس از برداشتن اپیتلیوم «بافت پوششی سطح قرنیه»، به سطح قرنیه چشم اصابت می‌کند. از سوی دیگر لازک را نوع تغییر یافته PRK عنوان می‌کنند با این وجود نسبت به روش PRK طرفداران کمتری دارد.

در روش PRK یا «فتو رفراکتیو کراتکتومی» با استفاده از اشعه لیزر اکسایمر از میزان نزدیک بینی بیمار کاسته می‌شود. با استفاده از این روش لایه بسیار نازکی از قرنیه در حد چند ده میکرون برداشته شده و با اعمال تغییراتی در انحنای قرنیه، از میزان عیب انکساری چشم کاسته می‌شود.

این روش درمانی به صورت یک عمل سرپایی می‌باشد و در کلینیک انجام می‌شود. چشم بیمار ابتدا با استفاده از قطره‌های موضعی، بی‌حس می‌شود، سپس جراح بعد از برداشتن لایه سطحی قرنیه (اپی تلیوم) درمان با اکسایمر لیزر را آغاز می‌کند، در نهایت بعد از شکل گیری مجدد قرنیه عمل متوقف می‌شود.

چشم پزشک بعد از خاتمه عمل معمولاً از یک لنز تماسی برای پوشاندن سطح قرنیه تا زمان ترمیم لایه سطحی آن استفاده می‌کند. سپس برای بیمار قطره‌های آنتی بیوتیک به مدت یک هفته و کورتیکوستروئید برای مدت چند ماه تجویز می‌شود. در بیمارستان و مراکز فوق تخصصی چشم پزشکی نور، برای بیمارانی که نزدیک بینی بین 4 تا 7 دیوپتر دارند بعد از عمل PRK محل جراحی به داروی میتومایسین آغشته می‌شود؛ بر اساس مطالعات انجام شده این کار باعث بهبود نتیجه عمل و کاهش قابل ملاحظه احتمال کدورت قرنیه می‌شود.

توجه: چشم پزشک با توجه به بررسی و ارزیابی شرایط بالینی بیمار و معاینه‌های تخصصی بهترین و کارآمدترین روش درمانی را پیشنهاد می‌دهد.

- در عمل لازک:

1. خشکی چشم ناشی از جراحی نسبت به روش‌های دیگر بسیار کمتر است.

2. آسیب به قرنیه در این روش بسیار کمتر از روش‌های دیگر به ویژه لیزیک است.

3. مدت زمان عمل کوتاه و در حدود چند دقیقه است.

4. اعصاب قرنیه کمتر آسیب می‌بینند.

- در عمل PRK:

1. کوتاه بودن زمان عمل نسبت به لیزیک

2. عدم بروز عوارض مربوط به ایجاد فلاپ

3. عدم نیاز به میکروکراتوم و تکنولوژی مربوطه

4. عدم بروز التهابهای عمقی قرنیه

5. قابلیت انجام عمل در قرنیه‌های نازک

 

* عوارض احتمالی:

هر کدام از روش‌های رایج برای درمان عیوب انکساری با عوارض احتمالی شایع و نادر مواجه هستند. این شرایط کاملاً طبیعی است و در  بسیاری از موارد ظاهر نمی‌شود و یا پس از تظاهر به مرور رفع خواهند شد. تیم درمان بیمارستان و مراکز فوق تخصصی چشم پزشکی نور اطلاعات بیشتر را در اختیار بیماران ارجمند قرار می‌دهند.

- عوارض جانبی و احتمالی عمل لازک

1. احساس وجود یک جسم خارجی در چشم به مدت یک تا چهار روز پس از عمل جراحی لازک

2. احتمال کاهش دید بیمار در شرایط کم‌نوری حتی تا 12 ماه پس از عمل جراحی لازک

3. خشکی چشم و نیاز به استفاده از قطره

4. دید کدر و مبهم تا چند ماه اول پس از عمل جراحی

- عوارض جراحی PRK:

1. حساسیت به نور که ممکن است گاهی تا چند ماه ادامه یابد

2. احساس پخش نور و هاله منابع نوری به ویژه در شب

3. تغییرات میزان بینایی در طول روز که ممکن است تا 6 ماه بعد از عمل ادامه یابد

4. احتمال عفونت قرنیه

5. ایجاد لک و اسکار قرنیه

6. احتمال بروز کدورت قرنیه

1. افرادی که قرنیه شیب‌دار یا بسیار باریک دارند، گزینه مناسبی برای عمل جراحی لازک هستند و عمل جراحی لیزیک در این افراد بسیار دشوار است.

2. افرادی که در معرض شغل یا فعالیت‌های پر خطر قرار دارند، مانند ورزشکاران رشته بوکس

3. افراد مبتلا به سندرم خشکی چشم

شستن پلک ها و مژه ها شب قبل از عمل

آرایش نکردن 48 ساعت قبل از عمل

پوشیدن لباس سبک در روز عمل

استفاده نکردن از عطر و ادوکلن در روز عمل

استفاده نکردن از لنزهای تماسی 48 ساعت قبل از عمل

استفاده از قرص آرام بخش درصورت وجود اضطراب

 

* آمادگی بیمار در حین عمل:

- اعمال لازک و PRK دردناک نیستند و همکاری شما نقش بسیار مهمی در حصول نتیجه مناسب دارد. بنابراین آرامش خود را حفظ کنید و به دستورات پزشک در حین جراحی توجه کنید.

- در طول عمل به نور قرمز یا سبز چشمک زن نگاه کنید و از حرکت دادن چشم‌ها و سر خودداری کنید.

- مدت زمان لیزر بسته به این که از چه نوع لیزری استفاده می‌شود، کمتر از یک دقیقه و معمولاً حدود 10 ثانیه است. بنابراین در طول مدتی که صدای لیزر را می‌شنوید چشم را حرکت ندهید.

- نگران پلک زدن خود در حین عمل نباشید زیرا پلک‌های شما توسط وسیله‌ای از یک دیگر باز می‌شوند که بهتر است برای پیشگیری از درد، موقع عمل از فشار دادن پلک‌ها و اخم کردن پرهیز کنید.

- برای پیشگیری از عفونت پیش، حین و بعد از عمل دست‌های خود را به محل عمل نزدیک نکنید زیرا باعث آلودگی می‌شود.

  • توجه: در ساعات اولیه پس از عمل ممکن است درد شدیدی را احساس کنید که داروهای خوراکی و قطره جهت کاهش آن تجویز می‌شود. همچنین در چند روز اول بعد از عمل دچار اشک ریزش، سوزش، احساس وجود جسم خارجی، تاری دید و حساسیت به نور می‌شوید. در این روزها لازم است در منزل استراحت نمایید تا اپی‌تلیوم قرنیه ترمیم شود. این زمان به طور متوسط 5 روز است، ولی ممکن است طولانی‌تر شود. پس از ترمیم اپی‌تلیوم دید شما به تدریج شروع به بهتر شدن می‌کند، ولی اولین تعیین دید شما 4 هفته بعد از عمل صورت خواهد گرفت. در بعضی از موارد لازم است برای دست یابی به دید نهایی 10 تا 15 هفته بعد از عمل صبر کنید. 

 

چشم پزشک بعد از عمل و برای حصول اطمینان از نتیجه درمان اقدام به تجویز دارو از جمله قطره بتامتازون، کلرامفنیکل، دیکلوپتین یا بیوفناک، فلوکورت و اشک مصنوعی می‌کند. توجه داشته باشید تجویز فوق یک دستور کلی است و بر حسب تشخیص پزشک ممکن است تغییراتی در آن ایجاد شود اما ضروری است بیمار طبق دستور نسبت به استفاده از داروها اقدام کند.

به خاطر داشته باشید حمام و شستشوی چشم‌ها پس از ترمیم اپی‌تلیوم (به طور متوسط پس از 4 روز) و با خارج کردن لنز پانسمانی مجاز است. در عین حال استفاده از عینک آفتابی به خصوص پس از عمل PRK به مدت حداقل 3 ماه و حتی بیشتر در محیط بیرون توصیه می‌شود.

توجه: مصرف خودسرانه داروهای چشمی می‌تواند با عوارض سخت و غیرقابل جبران همراه باشد.

 

* مراقبت‌های ضروری بعد از عمل:

1.یک روز بعد از عمل توسط پزشک جراح ویزیت می‌شوید، در این ویزیت پزشک دستورات دارویی را متناسب با یافته‌های معاینه ارایه می‌کند.

2. در صورتی که احساس ناراحتی زیاد نباشد، می‌توانید با رعایت توصیه‌های احتیاطی فعالیت‌های سبک روزانه را آغاز کنید.

3. از رانندگی پرهیز کنید.

4. حتماً در روز دوم، سوم و چهارم برای معاینه مجدد به چشم پزشک خود مراجعه و دستورات جدید را دریافت کنید. توجه داشته باشید در صورت ترمیم کامل پوشش قرنیه، چشم پزشک لنز تماسی را از روی چشم برخواهد داشت.

5. بعد از برداشتن لنز تماسی، شست و شوی صورت و استحمام مجاز است.

6. حداقل به مدت 3 هفته شنا کردن ممنوع است.

7. آرایش چشم‌ها تا یک هفته بعد از عمل ممنوع است.

8. انجام نرمش‌های سبک در پایان هفته اول بلامانع است.

 

* ترتیب معاینه‌های بعد از عمل:

1. هر روز تا زمان برداشتن لنز پانسمانی

2. یک ماه بعد از عمل

3. سه ماه بعد از عمل

4. یک سال بعد از عمل

  • 5. انجام معاینه سالانه

 

- آیا با انجام عمل لازک و PRK آستیگماتیسم می‌شود؟

- شرایط عمومی بیمار برای دریافت عمل لازک و PRK چیست؟

- آیا این عمل دردناک است؟

- زمان تقریبی انجام عمل چقدر است؟

- من از لنز تماسی استفاده می‌کنم. آیا می‌توانم عمل لازک و PRK را دریافت کنم؟

- آیا تماس با آب در نتیجه عمل و کیفیت درمان اثر می‌گذارد؟

 

 

 

- آیا با انجام عمل لازک و PRK آستیگماتیسم می‌شود؟

بله؛ اگر شما نزدیک بین/ دوربین یا آستیگمات هستید می‌توانید از این روش استفاده کنید. البته قبل از هر اقدامی باید توسط چشم پزشک به دقت معاینه شوید. ممکن است روش‌های درمانی دیگری برای شما مناسب باشد.

- شرایط عمومی بیمار برای دریافت عمل لازک و PRK چیست؟

1. سن 18 سال یا بیشتر

2. وجود عیب انکساری

3. عدم تغییر شماره (نمره) چشم بیمار حداقل به مدت یکسال یا 25/0 به مدت 18ماه

- آیا این عمل دردناک است؟

خیر؛ این عمل بدون درد است. برای بی حسی از قطره‌های موضعی استفاده می‌شود و تزریقی انجام نمی‌شود.

- زمان تقریبی انجام عمل چقدر است؟

خود عمل حدود 5 دقیقه طول می‌کشد ولی با احتساب زمان آماده سازی و زمان مراقبت های بعد از عمل حدود حدود 2 ساعت زمان نیاز دارد.

- من از لنز تماسی استفاده می‌کنم. آیا می‌توانم عمل لازک و PRK را دریافت کنم؟

تشخیص با چشم پزشک است ولی در صورت مصرف مداوم و طولانی بهتر است استفاده از لنز نرم 2 هفته قبل عمل و لنز سخت1 ماه قبل عمل قطع شود.   

- آیا تماس با آب در نتیجه عمل و کیفیت درمان اثر می‌گذارد؟

بله، به همین دلیل توصیه می‌کنیم تا سه هفته شنا نکنید. همچنین استفاده از صابون و شامپو هنگام استحمام و نیز وسایل آرایشی تا دوهفته بعد از عمل ممنوع است.

    عضویت در خبرنامه بیمارستان نور